İngiltere’de Görgü Kuralları

Yazıyı paylaş!

Her ülkenin ve her kültürün kendi içerisinde kabul görmüş yazılı olmayan bazı kuralları vardır. Bunlara genel olarak görgü kuralları denir. Bunlar yazılı ya da illa uyulması gereken şeyler değildir fakat sosyal norm yani sosyal standart olarak kabul edildiği için bu kuralları gözetmeyenler toplumda ya tuhaf insanlar olarak değerlendirilir ya da yer yer dışlanırlar.

İngiltere gibi insanlarının birçok ülkeye göre çok müsamahakar olduğu ve çok geniş insanlar diyebileceğimiz bir ülkede bile görgü kuralları önemlidir. İngilizler herkese saygı duyarlar ve farklılıklara tahammül İngiltere’de olmazsa olmazlardandır. Fakat İngilizler geleneklerine ve tarihlerine çok bağlıdırlar.

Herkes tarafından kabul edilen olmazsa olmaz görgü kuralları vardır ve bunlar çok erken yaşta yani daha çocuk yaştayken herkese aşılanır.

İngilizler’in hepsinin kabul ettiği ve uyduğu genel görgü kurallarını kısaca derlemeye çalıştım. Bunlara uyarsan İngiltere’de rahat edersin.

Havadan Sudan Muhabbet Etmek

İngilizce’de “small talk” olarak geçen bu kavram karşımızdaki kişinin fazla özeline inmeden ayaküstü yapılan muhabbete denilir. Small talk İngilizler’in adeta genetiğine yazılmıştır ve bu konuda kendilerini çok geliştirmişlerdir. Small talk gibi konuşmaları başlatan şeye ise “conversation starter” denir ve conversation starterların başında hava durumu muhabbeti gelir. İngilizler hava hakkında konuşmadan bir gün bile geçirmez, geçiremez.

Sen de mutlaka hava durumu muhabbeti yapmayı öğrenmeli ve yapmalısın. Mevsim yaz ya da kış, ne olursa olsun mutlaka hava durumu muhabbeti yapmalısın. Hele güneş var mı yok mu muhabbeti tam efsanedir. Londra gibi en azından İngiltere’nin diğer yerlerine göre biraz olsun güneş gören bir şehirde yaşıyorsan güneş ne zaman geldi, ne zaman gidecek, ne zaman ne kadar görünecek gibi muhabbetleri mutlaka yapmalısın.

Senin için önemsiz görünebilir ama önemlidir. Zamanla sen de buna alışırsın çünkü İngiltere’de hava sürekli değişken ve bir günde 5-6 çeşide bürünen bir yapıya sahiptir. Bunun her daim muhabbeti olur.

Laf açmak için, muhabbete giriş yapmak için ve hatta gözüne kestirdiğin manitayla ya da yakışıklıyla konuşmaya başlamak için bile hava durumu muhabbetini kullanabilirsin.

Hava Durumu Demişken, İngiltere’de Hava Hep Yağmurlu Mu?

Hem evet hem hayır. Nasıl mı? Anlatayım.

İngiltere diyince ilk akla gelen şehir Londra’dır. Herkes Londra’ya gelir. Ha başka şehirlerde yaşayan yok mu, var çok. Ama çoğunluk Londra’ya geliyor.

Bazı sektörler için zaten Londra merkez. Finans, IT ve hem finans hem de yani FinTech sektöründe çalışacaksan senin yerin direk Londra. En güzel ve en paralı işleri Londra’da bulursun.

Londra her zaman yağışlı değildir ve hava her zaman kapalı da değildir. Yazları çok güzel hava yaptığı olur, hava sıcak ta olur. Elbette bir İspanya, İtalya, Türkiye, Yunanistan vs. gibi Akdeniz Ülkesi sıcaklığı beklememelisin ama filmlerde olduğu gibi insanlar sürekli elinde şemsiye ile gezmiyor.

Londra’da yıl boyunca ortalama sıcaklık sıfır derece ile 20-25 derece arasındadır. Yani kış mevsiminde sıcaklık sıfırın altına düşmez, en soğuk günlerde sıfır ile 2-3 derece arasındadır. Normal soğuk günlerde 3-5-7 derecedir. Yazları en sıcak günlerde ise sıcaklık 15 ile 20 arasında gidip gelir. Güneş çıkar ve ne zaman güneş çıksa Londra’lılar kendini sokaklara atar.

Hava kapalıdır evet fakat hep kapalı değil. Sadece değişkendir. Yani yine bir Akdeniz Ülkesi gibi sıcaklar başladı ya da hava soğudu kavramı olmaz. Sabah güneş çıkar, 1-2 saat kalır, ah ne güzel dersin, öğlen kapanır bir sağanak yağmur yağar, öğleden sonra yine sıcak olur, buna bakıp rehavete kapılır evden şemsiye almadan çıkarsan öğleden sonra bir sağanak yağmur başlar, seni donuna kadar ıslatır.

Londralı olmanın en temel alışkanlıklarından biri çantanda küçük bir şemsiye taşımaktır.

İngilizler bu durumlara alışkındır ve bu alışkanlık diğer alanlardaki hazırlıklı olma hallerine de yansımıştır. İngiltere ada ülkesidir ve ada demek yokluk demekdir.

Bu Yazı da Hoşuna Gider ===>  İngiltere Ankara Anlaşması Vizesi Mülakatı Hakkında Herşey

Burdaki yokluk her anlamda yokluk. Adadaysan istediğin zaman gidemezsin, sevdiklerin istedikleri zaman gelemezler, birşey lazım olursa gidip alayım diyemezsin, gemi lazım vs. derken ada insanı olmak yüzyıllar boyu İngilizler’i sağlamcı ve tedbirli olmaya itmiştir.

Buna bir de havanın sürekli değişken olması eklenince bu hazırlıklı olma hali her alanda kendini gösterir.

Hülasa özetle, Londra’da hava sürekli kapalı değildir, güneşi görürsün. Ama sürekli açık ta değildir, histerik biri gibi sürekli değişkendir ve sen de tedbirini ona göre almalısın. Sen sen ol evden çıkmadan önce hava durumuna mutlaka bak ve çantanda şemsiyen olsun!

Mind The Gap

Mesafeyi koruyalım bilader!

Mesafeni koru yani. Hem fiziksel olarak hem de tavır olarak her daim insanlarla aranda bir mesafe olsun. Ancak soğuk da olma. Mesafeli olmakla soğuk bir insan olmak farklı şeylerdir. İngilizler sanıldığının aksine soğuk insanlar değildirler. Oldukça muhabbet insanlardır fakat hem kendi kişisel alanlarına hem de senin kişisel alanına girmezler. Buna çok dikkat ederler.

Fiziksel mesafe anlamında ise şöyle; birisiyle konuşurken çok yakın durmana gerek yok mesela. 50-70 cm arası bir mesafede kalman en ideali olarak kabul edilmiştir. İtalyanlar, İspanyollar, Türkler vs. gibi sıcak ülke insanları gibi el-kol hareketi çok kullanılmaz ve insanlar birbirine dokunup el şakaları, sarılarak baboş demeler, omuza en sert yumruğu kim atacak geyikleri vs. gibi şeyler yapmazlar.

Metroda sürekli mind the gap anonsu duyarsın. Bu anons her ne kadar yaklaşan metro ile platform arasındaki boşluğa dikkat et demek olsa bile aslında İngiliz kültürünün temellerindendir diyebilirim.

Fiziksel alanın yanında sosyal ve kişisel alan da önemlidir. Konuştuğun konuların fazla özele inmediğine dikkat et. Çok fazla özel soru sorma. Eğer çok özele girersen muhtemelen ya kibarca konu kapatılır ya da eğer sen çok ısrar edersen seni ilgilendirmez cevabını alırsın.

“Personal space” adı verilen kişisel alana fiziksel olarak girmeden ve kişisel sayılabilecek bilgilere değinmeden muhabbet edip mesafeli olmayı bilmek karşılıklı saygı açısından son derece önemlidir.

Bizim memleketteki gibi daha tanışır tanışmaz insanlara maaş, evli-bekar, yaş, kaç kardeşsiniz, ev kendi evin mi-kira mı gibi sorular sorulmaz. Bunları sormak kabalıktır. Aslında bana sorsan bunları sormak her yerde kabalık olmalıdır ama bir İtalyan bunları bilmeyi istemeyi çok normal sayabilir ya da bir Türk. Ama bir İngiliz bu ve benzeri soruları ve bu soruları sormayı normal sayan tavrı yadırgar.

Bahşiş

Bahşiş bırakmak hem centilmenlik hem de aldığın servisi beğenip beğenmediğini gösteren bir işarettir.

İngiltere’de bahşiş kesin bir kural gibi algılanmaz fakat eğer servisi beğendiysen bahşiş bırakmak iyi birşey olarak kabul görür.

Bahşiş oranı %10 civarındadır. Bahşişi çok abartmak seninle yemeğe gelen diğerlerine hava atıyormuş gibi algılanabilir. Onun için herkesin hemfikir olduğu bir miktarı %10-15 civarında bırakabilirsin, bahşişe herkes katılır.

İngiltere’de taksicilere bahşiş bırakmak gibi birşey de var. Yani para üstü alırken bir miktar için o kalsın denebilir ya da mesafeye göre 1-2 sterlin bahşiş bırakabilirsin.

Benzer şekilde otel görevlisi, kuaför gibi bir kişinin sana hizmet verdiği servislerde bahşiş bırakılır.

Bazı restoranlarda hesap geldiğinde servis ücreti ya da çeşitli gibi bir kalem daha bulunur ve 1-2 sterlin civarında ekstra bir ücret alınır. Bizdeki kuver ücreti gibi. Ya da İtalya’daki masa parası gibi. Bu durumda bahşiş bırakmayabilirsin ya da normalden daha az bırakabilirsin. Bu servis ücreti sadece bazı restoranlarda vardır. Hesabı her zaman kontrol et, bunu alışkanlık edin.

Birini Ziyaret Etme

İngiltere’de bizde olduğu gibi “bir maniniz yoksa annemler size gelecek” diyerek ziyareti önceden haber vermek nezaket icabıdır. Çat kapı pek yaygın değildir. Birini kendin ya da ailece ziyaret edeceksen önceden haber vermen beklenir. Çat kapı gidenler çok yakın akraba ya da tanıdıklardır. Onlarda bile eğer yıllardır gelen bir çat kapı hukuku yoksa yine haber vermek iyidir.

Bu Yazı da Hoşuna Gider ===>  Londra'da Sadece İngilizce Mi Öğrenilir?

Hediyeleşme

Doğum günü, noel vb. gibi özel günlerde aile bireylerinin, arkadaşların kısacası yakın çevrenizdeki insanların birbirine hediye vermesi adettendir. Ayrıca ev ziyaretlerine giderken de çiçek, çikolata gibi ufak hediyeler alınır. Elin boş gitmemen gerekir.

Biz Türkler bu konuda pek zorlanmayız çünkü hediyeleşme bizim kültürümüzde de var. Zamanı ve yeri değişebilir ama hediyeleşmeyi biliriz.

Örneğin misafirliğe giderken birşeyler götürmek bizde addettendir. İngiltere’de de benzer bir adet var. Çiçek çok yaygındır. Hatta öyleki tüm zincir marketlerde çok güzel çiçek reyonları var ve çiçekler Türkiye’ye göre çok daha uygun fiyatlı.

Doğumgünleri önemlidir ve önemsenir. Tatile gidenler gittikleri yerin çikolatasını vs. getirir ve iş arkadaşlarına ikram eder.

Hediyeleşmede esas olan hediyenin değerinden çok, düşünceli davranmış olmak ve hediye almaktır. Alınan hediye genelde alınır alınmaz açılır, bu hediyeyi getirene bir saygı sunumu gibidir. Hediye açılır ve teşekkür edilir.

Doğum günü, İngilizler’e özgü bayramlar ya da benzer özel günler hediye alıp-vermek için fırsat yaratır. Bu fırsatları değerlendirme inceliğini göstermek hem seni hem de hediye verdiğin kişiyi mutlu eder. Hediye vermenin mutlu edici etkisi vardır. Bir de insanlar ufak bir hediyeyi bile uzun süre unutmaz ve bu da senin sosyal bağlarını her zaman kuvvetli ve sıcak tutar.

Sıraya Girmek

İngiliz kültürünün eşsiz benzersiz unsuru bu olabilir. Her zaman her yerde bir sıra görebilirsin. Bilet alırken, ekmek alırken, şampuan alırken, havaalanında, markette vs.

Temel mantık sıraya ilk giren kişinin ilk olarak hizmet alması. Kesinlikle sıraya kaynak yapmaya çalışma, kimse hoş karşılamaz ve hatta sırada diğer kişilerden fırça yemen olasıdır.

Biliyorum, biz Türkler’in milli sporları arasında güreş, trafikte kavga etmek olduğu kadar sıraya kaynak yapmak ta var. Sıraya kaynak yapmak akıllı birinin alamet-i farikası olarak algınalır Türkiye’de. Kaynak yapmayı beceremeyenler enayi olarak görülür.

İngiltere’de buna kesinlikle müsamaha gösterilmez. İnsanların zamanı değerlidir ve bunu çok önemserler. Sırada kaynak yapmak bu değerli zamana saygısızlık ve sıradaki diğer kişilere bir saldırı olarak algılanır ve çok tepki alır.

Bir de sıra beklerken insanlar birbirinin dibine girmez. Dip dibe durmazlar. Arada biraz mesafe bırakırlar. Sırası gelen kişi bankoya, market kasasına, gişeye vs. yaklaştığında ise durum iyice netleşir. O kişi ile sıra arasında en az 1 metre, yaklaşık 1-2 metre mesafe olur. Hatta sarı bir çizgi vardır, kimse o çizgiden öteye gidip te bankoda, gişede vs. bekleyen kişinin hemen arkasında durmaz. Bu durum bankamatikten para çekerken de geçerlidir.

Çok acil bir işin ya da hastalık, bebeğinin ağlaması vs. gibi bir durumun varsa sıradaki insanlardan uygun bir dille rica edersen sana sırada öncelik tanırlar.

Sofra Adabı

Eğer birinin evine yemeğe davet edildiysen eve varır varmaz sofraya oturma. Ev sahibi oturma düzenini önceden ayarlamış olabilir. Bir de çatal bıçak kullanımı gibi noktalara dikkat etmek gerekir. (Çatalın sol bıçağın sağ elle tutulması gibi)

Restoranda yemek yiyorsan hesabı ödeyecek kişi yemek davetinde bulunan kişidir. Bir de dirseklerini yemek masasına koymak gibi şeyler İngilizler tarafından pek hoş karşılanmaz.

Teşekkür Ederim / Lütfen / Özür Dilerim

İngiltere’de herkes birbirini tanır ve herkes yakın akrabadır!

Nasıl olur mu diye soruyorsun? Açıklayayım; İngilizler günlük temel ilişkilerde içlerinden ya da sözle açığa vurarak açıkça sen kimsin? lafını kullanmazlar.

Şaka yaptığımı ve nedenini anladın değil mi? Türkiye’de hemen hemen her konuda bir sen kimsin? muhabbeti olur. İnsanlar bunu dışa vurmasa bile içinden söyler.

Bu Yazı da Hoşuna Gider ===>  Londra Metrosu'nu Tanıyalım

Hemen hergün trafikte, işyerinde, okulda, restoranda, evde, akrabalar arasında, dostlar arasında özetle tüm sosyal ilişkilerde adeta milli bir spor gibi bir sen kimsin? muhabbetidir gider.

Türkiye’de insanlar bu lafı birine saygı duymak istemediğinde kullanır. Şöyleki;

  • Sen kimsin de ben sana teşekkür edeyim?
  • Sen kimsin de ben sana lütfen diyeyim?
  • Sen kimsin de ben senden özür dileyeyim?

İngiltere’de durum çok farklıdır. Ortalama bir İngiliz yani normal bir İngiliz herkese saygı duyar. Temelde insana duyulan bir saygı vardır ve bu herkes için geçerlidir.

İngilizler genelde temel bir saygı ile başlarlar ve bunun yanında karşısındakine temel bir güven duygusu ile başlarlar. Sen bu saygıyı ve güveni sarsmadığın sürece de buna devam ederler. Durduk yere çirkinleşmek ya da bu da kim oluyor ki ben onu sayayım gibi düşüncelerin İngilizler’in nezdinde yeri yoktur.

Herkes sürekli teşekkür eder. Herkes sürekli lütfen der ve herkes sürekli özür dilerim der.

Bu lafların yeri ve zamanı değişir elbette. Fakat İngilizler bunları kullanmaktan çekinmez ve hatta özellikle kullanır.

Sana bu lafların nerde kullanılacağını tek tek anlatacak değilim ama kullanma yeri gelince hiçkimse o kim oluyor da ben ondan özür dileyeyim, ona teşekkür edeyim ve ona lütfen diyeyim şeklinde düşünmez. Böyle bir düşünce yoktur. Onun yerine bunları çekinmeden kullanırlar.

Bunlara sen de alışmalısın ve kullanmalısın. Aksi takdirde kesinlikle kaba ve saygısız bir insan olarak görülürsün.

Onun için İngiltere’ye gelirken sen kimsin? lafını Türkiye’de bırak. Burda hem işine yaramaz hem de seni zor durumlara sokar.

Sadece nerede teşekkür edeceğini ve özür dileyeceğini bilmek bile birçok kapıyı açar veya birçok problemi çözer. Kazara birisine çarparsan hemen özür dile, senin hatan bile olsa sen özür dilediğinde karşınızdaki de senden özür diler. İngiltere’de omuz atma kavgaları yaşanmaz, omuz atma yüzünden çıkan kavgalarda insanlar bıçaklanıp ölmez.

Teşekkür etmek ve lütfen demek o kadar önemlidirki hiçbir yönetici ya da patron yanında çalışanlardan lütfen demeden birşey istemez. Teşekkürsüz kolay kolay birşeyi tamamlamaz.

İngilizler teşekkür ederlerken thank you yerine cheers kelimesini çok kullanırlar. O yüzden duyduğun zaman şaşırma. Hatta kimi zaman vedalaşırken bye bye yerine bile cheers kullanırlar.

İngilizler’in teşekkür etme ve özür dileme alışkanlığını ben ara sıra eleştiririm. İngiltere’de teşekkür ve özür istismarı var derim. Bunları biraz abartılı kullanıyorlar, bu kadarı fazla derim. Fakat Türkiye’de insanların her geçen gün daha da saygısız ve sevgisiz olduğunu ve bu durumun artık düzelemeyecek noktalara doğru gitmekte olduğunu gören biri olarak bu eleştirimi geri alırım. Bu kadar saygısız ve sevgisiz bir toplum olmaktansa teşekkür ve özürü bu kadar fazla kullanıyor olmak daha iyi, bunu bizzat yaşayarak görüyorum.

***

Senin için çok normal olan davranışlar farklı bir kültürde çok farklı karşılanabilir. Mesela sofraya dirseklerini koymak Türkiye’de normal karşılansa da İngiltere’de normal olmayan bir davranıştır. Bu yüzden bu tarz yazılı olmayan kurallara alışmak ve benimsemek gerekir. Bu sayede İngiliz toplumu içerisinde kabul görür ve başarılı olabilirsin.

Son olarak önemli bir konuya dikkat çekeyim; yazımın başında da belirttiğim gibi ortalama ve normal İngilizler bu görgü kurallarına uyar. Bunları gözetir ve karşılarındaki insanı ayırt etmeden ona saygı duyarlar. Bunlara dikkat etmeyen İngiliz var yok mu? Var, hem de çok. Ama bunlar geneli temsil etmez. Normal bir İngiliz bu görgü kurallarına dikkat eder. Dikkat etmeyenler azınlıktır ve ya ailesinden bu terbiyeyi almamıştır ya da kendi ile ilgili bazı sorunları vardır. Yani saygısızlığı yapanın kendi öküzlüğüdür.

Bu yazıyı beğendin mi?
mehmetc.com eposta listesine katıl, yeni yazı ve duyurulardan haberdar ol!
I agree to have my personal information transfered to MailChimp ( more information )

Yazıyı paylaş!