İngiltere’de Oda Kiralarken Nelere Dikkat Etmeli?

İngiltere’ye geldiğinizde kalacak yer seçeneklerinden biri de oda kiralamak olacaktır. Oda kiralarken birçok şeyi dikkatli gözlemlemek hem iyi bir oda kiralamanızı sağlar hem de sonrasında ortaya çıkabilecek sorunları en aza indirmek açısından önemlidir.

Öncelikle meselenin maddi boyutuna bir bakalım. Her ne kadar ev değil de oda tutuyor olsanız bile bu depozito ödemeyeceğiniz anlamına gelmiyor. Bir de eğer odayı sahibinden değil de emlakçıdan kiralıyorsanız agency fee denen emlakçı ücreti de ödersiniz. Yani ilk hafta ya da ayın kirası, depozito ve varsa emlakçı ücreti ödemeniz istenir.

Depozito bedeli 4-6 haftalık kiraya eş değer bir miktar olur. Eğer depozito öderseniz ki büyük ihtimalle ödersiniz bu durumda depozitoyu ödediğiniz ev sahibi ya da emlakçının o parayı deposit protection scheme yani depozit koruma merkezi isimli merkezin hesabına yatırdığından emin olun ve ilgili dekontu isteyin. Bu sizin yasal hakkınız. Bu, odayı kiraya veren kişinin yerine getirmesi gereken yasal bir zorunluluk. Bu sayede o paraya dokunamaz ve siz odadan çıktığında depozitonu alırsınız. Eğer vermezlerse bu dekont ile hak iddia etme imkanınız olur.

Deposit Protection Scheme yani Güvence Bedeli Koruma Sistemi ile ilgili detaylı bilgiye İngiltere Devletinin resmi sitesindeki şu sayfadan ulaşabilirsiniz.

Daire kiralamanın aksine oda kiralarken sizden çok fazla belge istemezler. Ama yine de birkaç belge istenir. Bunlardan bazıları şunlardır;

  • Bunlardan bir tanesi kiracı olacağınız dönemin tamamını kapsayan vizenizin olduğu pasaportunuz olacaktır. Pasaportuzu almazlar, zaten öyle bir hakları da yok. Sadece gerekli sayfaları görmek isterler ya da fotokopisini isterler
  • Referans isteyebilirler. Bunun için eğer öğrenciyseniz okulun öğrenci işlerinden, çalışan biriyseniz iş vereninizden bu konuda yardımcı olmalarını isteyebilirsiniz. Bunların dışında İngiltere’de uzun süredir yaşayan bir akraba ya da arkadaşınız varsa onlardan isteyebilirsiniz. Türkiye’deki eski ev sahibini de referans olarak gösterebilirsiniz, bazı durumlarda işe yarar. Bu ne alaka diye düşünebilirsiniz fakat İngilizler bu konuda psikopat derecede tititzdir. Taa İngiltere’den Türkiye’deki ev sahibinizi arayıp İngilizce bilir mi bilmez mi demeden evsahibinize sizi sorabilirler, örneklerini gördüm
  • Bir kira kontratı yaparlar ve imza etmenizi isterler, bunun İngilizcesi tenancy contract‘tır. İmzalamadan önce mutlaka okuyun ya da bir tanıdığınıza okutun. Sonradan sizi zor durumda bırakacak birşey olmadığından emin olun ve ayrıca kira miktarının anlaştığınız miktar olarak yazıldığından emin olun
Bu yazı da ilginizi çekebilir ===>  İngiltere’de NINo – National Insurance Number Nasıl Alınır?

Oda kiralama öncesinde ve sonrasında bu belgelerin yanında dikkat etmeniz gereken başka şeyler de var. Bunlar basit ayrıntılar gibi görünseler de dikkat etmeye değer şeyler.

Oda kiralarken odayı size kiraya verenden beklentileriniz ve isteklerinizi şöyle sıralayabiliriz;

  • Evdeki elektrik, gaz, su gibi tesisatların sağlam olması ve düzenli kontrol ediliyor olması. Ev sahibin bunların kontrol belgelerini size vermeli ya da göstermelidir. Bunu isteme hakkında sahipsiniz
  • Ev sahibinizin oda kiralama yetkisi olmalı ve sözleşme imzalayarak bunu resmiyete dökmeli
  • Bu sözleşmede içerik olarak; kira miktarı, ödeme yöntemi, kira süresi, evin içinde kullanabileceğiniz alanlar, ev sahibinizin karşılamayı onayladığı hizmetler, ortak olarak ödenecek olan faturalar, ev kuralları (sigara, evcil hayvan, misafirler vs.) anahtarı kaybetme durumunda yapılması gerekenler ve evden ayrılmak istediğinizde ya da sizi evden çıkarmak istediklerinde uyulması gereken ihbar süresi, yani haber verme süresi

Bunlar evsahibi ya da odayı sana kiralayan emlakçının uyması gereken kurallar. Peki sizin yükümlülüklerin neler olabilir? Bunları da şöyle sıralayabiliriz;

  • Önceliklerini biraz gerçekçi olacak şekilde belirleyin. Sonuç olarak bir evde bir tane oda tutacaksınız
  • Evi görmeye giderken yanınızda bir refakatçi getirip getiremeyeceğinizi sorun, onaylamazlarsa gideceğiniz yerin adresini yakınındaki birine söyleyin. Olacağından değil ama başınıza bir şey gelirse en azından birilerinin bir fikri olur ve size yardım edebilirler
  • Odayı ve evdeki ortak kullanım alanlarını iyice görüp, ihtiyaçlarınızı karşılıyor mu değerlendirmesini yapın. Mesela öğrenciyseniz ders çalışabileceğiniz yeterli alan var mı? Ya da kitaplarınızın tamamını alabilecek kitaplık koyulabilecek büyüklükte boş bir alan var mı, gibi…
  • Ev kurallarını sorun. (Evcil hayvan, sigara, misafir getirme vs.) Eğer kriterlerinize uymuyorsa başka bir yer bakmak isteyebilirsiniz. Mesela alerjiniz vardır ve ev arkadaşın sigara içiyor ya da kedi besliyor olabilir
  • Kira miktarı, ne kadar süre için ücretlendirme yapıldığı ve hangi yolla ödenmesi gerektiğini sorun
  • Oda kiralayanlar genelde council tax yani belediye vergisi ödemezler ama siz yine de ev sahibinden sözleşme sırasında bunu belirtmesini isteyin, çünkü bazıları kiraya ufak bir miktar olsa da bu vergiyi yansıtıyor
  • Kiraya faturaların dahil edilip edilmediğini öğrenin. Dahil ediliyorsa eğer hangilerinin edildiğini, edilmeyenlerin nasıl ödeneceğini de öğrenin
  • Evdeki sigorta durumunu sorun. Kendi eşyalarınızı kendiniz sigortanızla güvence altına almanız istenebilir
  • İngiltere’de anahtar çoğaltma işlemi bizdeki gibi gelişigüzel bir şekilde yapılmaz. Her ev anahtarının sadece bir tane sahibi vardır ve onların izni olmadan bu anahtar çoğaltılamaz. Kısacası anahtarınızı kaybetmeniz durumunda kimden yardım istemen gerektiğinizi öğrenin
  • Odaya taşınmadan önce mutlaka odanın bir fotoğrafını çekin. Evden çıkarken bulduğunuz şekilde bırakmaya özen gösterin. Bu fotoğraf sayesinde olası tartışmaları kolayca sonlandırabilirsiniz. Ayrıca ilerde bir anlaşmazlık çıkıp mahkemelik olursanız bu fotoğraflar delil olarak kabul görür
  • Ev için yaptığınız ödemelerin makbuzlarını saklayın
  • Ev ile ilgili olan tüm kuralların imzalayacağınız sözleşmede yazdığından emin ol
  • Ev sahibine sormadan evde ufak da olsa tadilat yapmayın. Bu sözleşmenin ihlalina neden olabilir
  • Ev sahibine sormadan çok uzun süreli misaifir, ev arkadaşı, airbnb kiralama vs. gibi şeyler sözleşmenin ihlaline neden olabilir
Bu yazı da ilginizi çekebilir ===>  Avustralyalı Kızlar ve Aborjinler

Tabii ki dikkat etmeniz gereken noktalar bunlarla sınırlı değil. Konu emlak piyasası olunca çakallar ve üçkağıtçılar da çok oluyor. Bunlar özellikle internet ortamında bol miktarda bulunur. Peki bunlardan korunmak için neler yapabilirsiniz? Onlardan da bahsetmeye çalışayım;

  • Fiyata aldanmayın: İlk olarak bu çakallar  sizi düşük fiyatla kandırmaya çalışır. Fiyat açıklamasının haftalık mı aylık mı olduğunu teyit edin. Baktınız aylık olarak da fiyat düşük geliyor, evi görmek isteyin. Eğer ki sana evi göstermeden depozito istenirse kesinlikle uzak durun
  • Aceleci davranmayın: Bazı evler vardır, bir şekilde sorunludur. Kiracıya evin bu kötü yönünü göstermeden hızlı bir şekilde kiralama çabası içindedirler. Bunun için, sizden 1 saat sonra bakmaya gelecekler var ya da sabahki beyefendi çok beğenmişti burayı gibisinden sizden acele ettirmeye yönelik yaklaşımlarda bulunacaklardır. Bunlara aldanmayın
  • Alakasız hikaye uyduranlara dikkat: Sizde o evi deyim yerindeyse -itelemek- için yalan söyleyeceklerdir. Haliyle yalan söylemek için de gerçekçilik katmak adına bin bir türlü hikaye uyduracaklardır. Evinizin iş yerine çok uzak olduğu ve iş çıkışlarında hasta olan babaannesiniyle ilgilenip gün içinde hiç boş vakti olmadığından ötürü size evi gösteremeyeceği ve evin aynı fotoğraflardaki gibi olduğu bahanesini üretebilirler. Ayrıca size atacakları mesajlar da en az 3-4 paragraf uzunluğunda olacaktır. Evini gerçekten kiralamak isteyenler 1-2 cümle ile özetleyip uygun zamanlarını belirtirler. Bu tür hikayeler uydurmazlar. Bu tür masallarla gelen madrabazlara dikkat etmekte fayda var

Biraz sabırlı olup yüz yüze görüşmediğiniz insanlara herhangi bir anlaşma yapmadan para göndermemeye dikkat etmekte fayda var. Zaten Türkiye’de 1-2 kere ev arayışı içinde bulunduysanız İngiltere’de de işinize yarayacak temkinli bir yaklaşım geliştirmişsinizdir.